hoen ố

Định nghĩa

Tính từ:
- Có vết bẩn loang ra, không còn sạch sẽ nguyên vẹn: Chỉ trạng thái của một bề mặt (thường là vải, giấy, kim loại) bị dính các vết bẩn, vết ố lan rộng, khó tẩy sạch, làm mất đi vẻ mới mẻ, sáng sủa ban đầu.
- Bị tổn hại về danh dự, phẩm giá: (Nghĩa bóng) Chỉ sự bị vấy bẩn, làm cho không còn trong sạch, hoàn hảo như trước, thường dùng cho danh tiếng, thanh danh.

Ví dụ sử dụng

Nghĩa đen (vết bẩn vật lý):
- Tấm vải trắng đã hoen ố vì dính nước mưa. (Tấm vải trắng đã có những vết ố loang vì dính nước mưa.)
- Chiếc áo sơ mi cũ kỹ, cổ áo hoen ố mồ hôi. (Chiếc áo sơ mi cũ kỹ, cổ áo bị ố vàng loang lổ vì mồ hôi.)
Nghĩa bóng (danh dự, phẩm giá):
- Thanh danh của ông ấy bị hoen ố vì vụ bê bối. (Danh tiếng của ông ấy bị tổn hại, vấy bẩn vì vụ bê bối.)
- Lương tâm không thể hoen ố bởi những hành động gian dối. (Lương tâm không thể bị vẩn đục bởi những hành động gian dối.)

Các cách sử dụng nâng cao

"hoen ố đi": trở nên bị hoen ố.
- Theo thời gian, những bức tranh giấy có thể hoen ố đi vì ẩm mốc. (Theo thời gian, những bức tranh giấy có thể trở nên bị ố loang vì ẩm mốc.)
"làm hoen ố": gây ra sự hoen ố.
- Hành động phản bội đó đã làm hoen ố cả một đời cống hiến. (Hành động phản bội đó đã làm vấy bẩn cả một đời cống hiến.)

Biến thể và từ gần giống

Hoen (tính từ): (thường đi kèm) chỉ vết ố, vết gỉ loang ra, ví dụ: , .
Ố (tính từ): bị biến màu thành màu xấu, bẩn vì dính chất bẩn hoặc để lâu, ví dụ: , .
Vấy bẩn (động từ): làm dính chất bẩn lên; (nghĩa bóng) làm tổn hại đến danh dự.
Nhơ nhuốc (tính từ): (nghĩa bóng, mạnh hơn) rất ô nhục, bẩn thỉu về mặt đạo đức.

Từ đồng nghĩa

Từ trái nghĩa

Thành ngữ, cụm từ liên quan

Hoen ố thanh danh: làm hỏng, làm bẩn danh tiếng.
- Một quyết định sai lầm có thể hoen ố thanh danh cả sự nghiệp. (Một quyết định sai lầm có thể làm hỏng danh tiếng cả sự nghiệp.)
Không thể hoen ố: (nghĩa bóng) rất trong sạch, không gì có thể làm vấy bẩn.
- Tấm lòng vị tha của bà ấy không thể hoen ố bởi sự đố kỵ. (Tấm lòng vị tha của bà ấy không gì có thể làm vấy bẩn bởi sự đố kỵ.)